ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI
ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY RADZIŁÓW ZA 2025 ROK
Gmina Radziłów jest gminą wiejską. Należy do powiatu grajewskiego, województwa podlaskiego. Zajmuje powierzchnię ok. 200 km2. Zasięgiem swoim obejmuje 34 miejscowości, 35 sołectw.
I. WPROWADZENIE
1.1 Cel i podstawowe założenia przygotowania analizy
Roczną analizę stanu gospodarki odpadami sporządza się na podstawie art. 9tb ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
(t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 733). Ma ona na celu weryfikację możliwości technicznych i potrzeb inwestycyjnych związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Ma ona również dostarczyć informacji o kosztach ponoszonych przez Gminę w związku z odbieraniem, odzyskiem, recyklingiem i unieszkodliwianiem odpadów komunalnych. Głównym celem sporządzenia niniejszej analizy jest dostarczenie niezbędnych informacji, umożliwiających stworzenie efektywnego systemu gospodarki odpadami na terenie gminy.
II. GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI
2.1. Zagadnienia ogólne
Od 01 stycznia 2025 roku do 31 grudnia 2025 roku zgodnie z zawartą umową Nr 272/1/2025 z dnia 8 stycznia 2025 r., odbiorem i zagospodarowaniem zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów wielkogabarytowych z terenu gminy Radziłów zajmowała się firma MPO Sp. z o. o., ul. 42 Pułku Piechoty 48 w Białymstoku.
Odbiorem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych segregowanych z nieruchomości zamieszkałych z terenu gminy Radziłów w 2025 roku zajmowała się firma BIOM Sp. z o. o. Dolistowo Stare 144, 19-124 Jaświły.
Odpady komunalne zmieszane (niesegregowane) wytworzone przez mieszkańców Gminy Radziłów kierowane były do Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w Czartorii, odpady wielkogabarytowe transportowane były do MPO Sp. z o. o. w Białymstoku, ul. 42 Pułku Piechoty 48, 15-950. Odpady segregowane były kierowane do Zakładu Recyklingu w Dolistowie oraz Zakładu Zagospodarowania Odpadów w Koszarówce, 19-200 Grajewo. Firmy te zgodnie z cytowaną wyżej ustawą, jako wykonawcy usług zostały wybrane w drodze przetargu publicznego. Postępowanie przetargowe zostało przeprowadzone z końcem 2024 roku ale usługę odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych wykonywano od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.
Zbiórka odpadów komunalnych odbywała się raz w miesiącu zgodnie z ustalonymi wcześniej harmonogramami. Zmieszane odpady komunalne gromadzone są w pojemnikach, w które mieszkańcy muszą wyposażyć swoje nieruchomości, a zbiórka frakcji selektywnie zebranych odbywa się w systemie workowym, w podziale na papier, szkło, tworzywa sztuczne i metal, popiół, bioodpady i tekstylia. Odpady biodegradowalne zgodnie ze złożonymi deklaracjami część mieszkańców zagospodarowuje we własnym zakresie, czyli przetwarzają w przydomowych kompostownikach, a w większości przypadków odpady te skarmiane są przez zwierzęta.
Na terenie gminy prowadzona jest również zbiórka odpadów problemowych, takich jak zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory, przeterminowane leki i chemikalia, które mieszkańcy mogą bezpłatnie dostarczyć, we wskazane miejsce na terenie Gminy Radziłów.
2.2. Źródła powstawania odpadów komunalnych
Zgodnie z ustawą o odpadach, odpady komunalne są to odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych – przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.
Systemem gospodarowania odpadami komunalnymi Gmina Radziłów objęła nieruchomości zamieszkałe. Nieruchomości niezamieszkałe, w tym miejsca prowadzenia działalności gospodarczej zobowiązane są do zawierania indywidualnych umów na odbiór i zagospodarowanie odpadów z firmą wpisaną do rejestru działalności regulowanej, prowadzonego przez Wójta Gminy Radziłów. Usługę odbioru i zagospodarowania zmieszanych i wielkogabarytowych odpadów komunalnych z terenu Gminy Radziłów w analizowanym okresie świadczyła na podstawie umowy Nr 272/1/2025 z dnia 8 stycznia 2025 r. MPO Sp. z o. o., ul. Pułku Piechoty 48 w Białymstoku. Usługę odbioru i zagospodarowania segregowanych odpadów komunalnych z terenu Gminy Radziłów w analizowanym okresie świadczyła na podstawie umowy Nr 272/4/2025 z dnia 12 lutego 2025 r. firma BIOM Sp. z o. o. Dolistowo Stare 144, 19-124 Jaświły.
2.3. Ilość i rodzaje odebranych odpadów komunalnych z terenu gminy
Na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach podmiotów odbierających odpady z terenu gminy odebrano:
| Kod odebranych odpadów | Rodzaj odebranych odpadów | Masa odebranych odpadów [Mg] |
| 15 01 01 | Opakowania z papieru i tektury | 12,9400 |
| 15 01 02 | Opakowania z tworzyw sztucznych | 49,3300 |
| 15 01 07 | Opakowania ze szkła | 28,5600 |
| 16 01 03 | Zużyte opony | 0,9000 |
| 20 01 01 | Opakowania z papieru i tektury | 3,7600 |
| 20 01 02 | Szkło | 32,6800 |
| 20 01 11 | Tekstylia | 14,3400 |
| 20 01 23* | Urządzenia zawierające freony | 3,8700 |
| 20 01 35* | Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 01 21 i 20 01 23 zawierające niebezpieczne składniki) | 0,9150 |
| 20 01 36 | Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 01 21, 20 01 23 i 20 01 35 | 11,9950 |
| 20 01 39 | Tworzywa sztuczne | 30,6600 |
| 20 03 01 | Niesegregowane odpady komunalne | 319,2600 |
| 20 03 07 | Odpady wielkogabarytowe | 41,2600 |
| ex 20 01 99 | Popioły z palenisk domowych | 112,5600 |
III. OCENA MOŻLIWOŚCI TECHNICZNYCH I ORGANIZACYJNYCH GMINY
3.1. Możliwości przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych i pozostałości z sortowania odpadów przeznaczonych do składowania
Zgodnie z założeniami WPGO na lata 2023-2028 gmina Radziłów należy do Regionu Zachodniego gospodarki odpadami, dlatego też wszystkie zmieszane odpady komunalne z terenu gminy kierowane są do Zakładu Przetwarzania i Unieszkodliwiania Odpadów w Czartorii, Czartoria, 18-413 Miastkowo. Brak jest innych możliwości w zakresie przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania.
3.2. Potrzeby inwestycyjne związane z gospodarowaniem odpadami
Priorytetową potrzebą inwestycyjną na terenie gminy jest budowa Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, by poprawić jakość i efektywność selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.
3.3. Liczba mieszkańców
mina Radziłów na dzień 31 grudnia 2025 r. liczyła 4503 mieszkańców.
W deklaracjach złożonych przez mieszkańców ujętych zostało 2950 mieszkańców. Różnica ta wynika z migracji ludności do miast w celu dalszej edukacji bądź pracy.
IV. WSKAŹNIKI ODZYSKU PRZEWIDZIANE DO OSIĄGNIĘCIA W ROKU 2025
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczenia masy tych odpadów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2412), określa poziomy ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r. poziom, który musiał zostać osiągnięty w roku 2025 wynosi 30 %. Gmina Radziłów osiągnęła poziom ograniczenia w wysokości 10,41 %. Jeżeli osiągnięty w roku rozliczeniowym poziom ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania jest równy bądź mniejszy niż poziom ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, poziom ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w roku rozliczeniowym został osiągnięty.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych , Gmina obowiązana jest osiągać następujące poziomy:
| Poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia [%] | |||||||||
| Papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
| 20 | 25 | 35 | 45 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | |
W 2025 roku poziom recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych w Gminie Radziłów wynosił 77,49 %.
V. KOSZTY PONIESIONE W ZWIĄZKU Z GOSPODAROWANIEM ODPADAMI NA TERENIE GMINY:
- Usługa odbioru i zagospodarowania odpadów: 724 202,00 zł;
- Pozostałe koszty obsługi i funkcjonowania systemu: 272 636,60 zł.
RAZEM: 996 838,60 zł
VI. PODSUMOWANIE
Analiza gospodarki odpadami na terenie gminy sporządzana jest w celu weryfikacji możliwości technicznych i organizacyjnych gminy. Z przedstawionych danych wynika, iż system funkcjonuje prawidłowo, jednakże wydatki poniesione na obsługę i funkcjonowanie systemu odbioru odpadów przewyższają wpływy od mieszkańców, co gmina musi pokryć z własnych środków. Priorytetowym zadaniem na kolejne lata jest poprawa świadomości ekologicznej mieszkańców, by ograniczyć masę powstających odpadów komunalnych.